Vài năm gần đây, trekking dần trở thành một trong những hoạt động ngoài trời được giới trẻ Việt Nam yêu thích, xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội với hình ảnh những triền đồi cỏ, biển mây và những chuyến đi băng rừng vượt suối. Nhưng trekking là gì, khác gì so với đi bộ đường dài thông thường, và người mới nên bắt đầu từ đâu? trailsrule.com sẽ giúp bạn giải đáp tất cả những thắc mắc đó qua bài viết dưới đây, từ định nghĩa, độ khó cho tới cách chuẩn bị, hướng dẫn cho chuyến trekking đầu tiên.
Trekking là gì? Đi trekking là gì và nguồn gốc của bộ môn
Trekking là hình thức đi bộ đường dài trên địa hình tự nhiên như rừng núi, đồi cao hoặc thung lũng, thường kéo dài nhiều giờ đến nhiều ngày, kết hợp với việc nghỉ đêm dọc đường bằng lều trại hoặc lán nghỉ của người dân địa phương. Khác với đi bộ dạo hay tản bộ trong công viên, trekking đòi hỏi người tham gia phải di chuyển qua địa hình gồ ghề, có độ dốc và đôi khi không có đường mòn rõ ràng, nên luôn cần một mức độ chuẩn bị nhất định về thể lực và trang bị.
Về nguồn gốc, từ “trek” trong tiếng Anh vốn bắt nguồn từ tiếng Hà Lan, ban đầu dùng để chỉ những chuyến di chuyển đường dài bằng xe bò của người định cư ở Nam Phi vào thế kỷ 19. Về sau, khái niệm này dần được gắn liền với các chuyến đi bộ dài ngày xuyên núi rừng, đặc biệt phổ biến tại khu vực dãy Himalaya, trước khi lan rộng ra toàn thế giới như một bộ môn du lịch trải nghiệm độc lập. Nếu bạn đang thắc mắc đi trekking là gì một cách cụ thể hơn, có thể hiểu đơn giản đó là hành trình chủ động dùng sức người để chinh phục quãng đường tự nhiên, thay vì di chuyển bằng phương tiện cơ giới.
Trekking và hiking khác nhau thế nào?
Nhiều người vẫn nhầm lẫn trekking và hiking là một, nhưng thực tế hai khái niệm này có sự khác biệt khá rõ về quy mô và tính chất chuyến đi. Hiking thường chỉ những chuyến đi bộ đường dài trong ngày, có điểm xuất phát và điểm kết thúc rõ ràng, không cần nghỉ đêm ngoài trời và địa hình cũng thường dễ tiếp cận hơn.
Trong khi đó, trekking và hiking khác nhau chủ yếu ở thời gian và mức độ thử thách: trekking thường kéo dài từ hai ngày trở lên, đi qua địa hình xa xôi hơn, đòi hỏi mang vác đồ dùng cắm trại và có thể phải tự tìm đường trong những đoạn không có bảng chỉ dẫn. Ngoài ra, bạn cũng có thể bắt gặp khái niệm “trail” trong cả hai bộ môn này – đây đơn giản là từ chỉ đường mòn hoặc lộ trình di chuyển, được dùng chung cho cả các chuyến hiking ngắn ngày lẫn những cung trekking dài ngày hơn.
Trekking có khó không, phù hợp với những ai?
Độ khó của trekking phụ thuộc rất nhiều vào cung đường bạn chọn, chứ không có một câu trả lời chung cho tất cả. Có những cung đường chỉ toàn đồi cỏ thoai thoải, phù hợp với người mới hoàn toàn chưa từng leo núi, nhưng cũng có những cung đòi hỏi vượt qua địa hình đá tảng hiểm trở, chỉ dành cho người đã có kinh nghiệm và thể lực tốt.
Nhìn chung, trekking phù hợp với hầu hết mọi người có sức khỏe bình thường, miễn là chọn đúng cung đường tương ứng với thể lực của mình và có sự chuẩn bị phù hợp. Người có bệnh lý về tim mạch, hô hấp hoặc xương khớp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tham gia, đặc biệt với những cung đường ở độ cao lớn nơi không khí loãng hơn bình thường.
Nên bắt đầu trekking từ cung nào dễ nhất
Với người lần đầu thử sức, lời khuyên phổ biến nhất là chọn những cung đường có địa hình đồi cỏ hoặc đường mòn rõ ràng, thời gian trekking ngắn trong ngày hoặc tối đa một đêm, thay vì lao ngay vào những hành trình dài nhiều ngày ở độ cao lớn.
Những cung đường có bảng chỉ dẫn đầy đủ, ít đoạn dốc dựng đứng liên tục và có điểm dừng nghỉ dọc đường thường là lựa chọn an toàn để làm quen với cảm giác đi bộ đường dài trên địa hình tự nhiên. Sau khi đã quen với nhịp thở, tốc độ di chuyển và cách phân bổ sức trên những cung dễ, bạn có thể dần thử sức với các cung đường dài ngày hơn, đòi hỏi kỹ thuật và thể lực cao hơn.
>> Xem các cung đường trekking nổi tiếng:
- Trekking Bạch Mộc Lương Tử (Kỳ Quan San)
- Xem lịch trình Fansipan trekking phổ biến
- Review địa điểm trekking Tà Năng – Phan Dũng
Lợi ích của trekking đối với sức khỏe và tinh thần
Về mặt thể chất, trekking là hình thức vận động toàn thân hiệu quả, giúp tăng cường sức bền tim mạch, cải thiện sức mạnh cơ chân và khả năng giữ thăng bằng nhờ việc liên tục di chuyển trên địa hình không bằng phẳng. Việc duy trì trekking đều đặn cũng góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ và hệ hô hấp nhờ thời gian dài vận động ngoài trời trong bầu không khí trong lành.
Về mặt tinh thần, việc tạm rời xa nhịp sống đô thị, hòa mình vào thiên nhiên và tập trung vào từng bước chân trên đường mòn giúp nhiều người giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng rõ rệt sau mỗi chuyến đi. Cảm giác hoàn thành một hành trình dài, dù khó hay dễ, cũng mang lại sự tự tin và động lực tích cực cho nhiều trekker, đặc biệt là những người mới thử sức lần đầu.
Những điều cần chuẩn bị trước khi bắt đầu
Trước khi bắt đầu chuyến trekking đầu tiên, bạn nên chuẩn bị một số vật dụng cơ bản: cách chọn giày trekking có độ bám tốt, quần áo thấm hút mồ hôi và nhanh khô, áo mưa hoặc áo khoác chống gió, gậy hỗ trợ đi bộ, đèn pin đội đầu, cùng đủ nước uống và đồ ăn nhẹ bổ sung năng lượng dọc đường. Nếu chọn lịch trình nghỉ đêm ngoài trời, bạn cần thêm lều trại và túi ngủ phù hợp với nhiệt độ khu vực.
Về thể lực, không cần phải là vận động viên chuyên nghiệp, nhưng bạn nên duy trì thói quen đi bộ hoặc vận động nhẹ đều đặn trước chuyến đi để cơ thể quen dần với việc di chuyển liên tục nhiều giờ. Cuối cùng, với những cung đường xa lạ hoặc chưa có nhiều bảng chỉ dẫn, việc đi theo nhóm hoặc thuê người dẫn đường địa phương luôn là lựa chọn an toàn, giúp bạn xử lý kịp thời nếu gặp sự cố về thời tiết hoặc sức khỏe giữa đường.
Kết luận
Trekking không chỉ là một hoạt động thể chất mà còn là cách để mỗi người tìm lại sự kết nối với thiên nhiên và chính bản thân mình, thông qua từng bước chân trên những cung đường tự nhiên. Chỉ cần hiểu rõ trekking là gì, chọn đúng cung đường phù hợp với thể lực và chuẩn bị đầy đủ trang bị cần thiết, bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu hành trình trekking đầu tiên của mình một cách an toàn và trọn vẹn.